Wiśniowa to niewielka miejscowość położona w powiecie myślenickim. Wielokulturowość Wiśniowej i jej okolic to historia sięgająca średniowiecza, kiedy to przebiegał tędy trakt węgierski. Ślady żydowskie, tatarskie czy węgierskie przejawiają się na wielu płaszczyznach kultury tego regionu: w warstwie historycznej, literackiej i etnograficznej. Szczególnie bogata w motywy wielokulturowe jest tutejsza warstwa etnograficzna, przejawiająca się bogatymi i barwnymi tradycjami ludowymi. Jako przykład można podać zwyczaj Dziadów Śmiguśnych czy legendę o Bandzie Burka.

Bożnica została wzniesiona przez tutejszą społeczność żydowską na początku XX wieku, w południowej części wsi, w niewielkiej odległości od centrum, na działce należącej wówczas do rodziny Ferberów. Jest to jedna z trzech tego typu bożnic w Polsce, jedyna wiejska. Jest to obiekt drewniany, posadowiony na podmurowaniu z kamienia. Ściany zewnętrzne i wewnętrzne mają konstrukcję zrębową z belek ciosanych i pokryte są szalunkiem z desek. Dach ma konstrukcję krokwiowo-płatwiową, pokryty jest dachówką ceramiczną. Wnętrze podzielone na kwadratową główną salę modlitewną od południa oraz babiniec od północy.

W okresie międzywojennym bożnica służyła społeczności żydowskiej z Wiśniowej i z sąsiednich miejscowości. Zachowało się niewiele informacji na temat budowy i pierwszych lat funkcjonowania wiśniowskiej bożnicy. Obiekt oraz miejscowi Żydzi zachowali się jednak w pamięci najstarszych mieszkańców wsi. Według dokumentów w 1926 roku miało tu miejsce uroczyste sprowadzenie Tory. Niestety, zaledwie kilkanaście lat po tym wydarzeniu, podczas II wojny światowej wnętrze bożnicy zostało zdewastowane, zaś społeczność żydowska została wywieziona do Wieliczki, skąd rozesłano jej członków do obozów śmierci. Po wojnie budynek wykorzystywany był przez gminę najpierw jako magazyny mebli, a do połowy lat 80. XX wieku stacjonowała w nim jednostka Straży Pożarnej. Obecnie budynek nie jest zagospodarowany. W środku wiśniowska synagoga jest pusta – nie zachowały się żadne pamiątki.

ENGLISH

Wiśniowa is a little locality situated in Myślenice County. The history of multiculturalism of Wiśniowa and its surroundings reaches medieval ages when the Hungarian Track ran through it. Jewish, Tatar or Hungarian  traces can be seen in many cultural domains in the area: in the historical, literary and ethnographical domain. Local ethnographical domain is particularly rich with multicultural motives, which is manifested in varied and colourful folk traditions. The examples can be:  Dziady Śminguśne custom or Banda Burek legend.

The synagogue was erected by local Jewish community at the beginning of XX century in the southern part of the village, not a long distance to the centre, on the lot that belonged to Faber family. It is one of the tree synagogues of this kind in Poland, the only village one. It is wooden object, set on the stony underpinning. Outside and inside walls are the constructions of hacked balks covered with plank shuttering. The roof has got a construction of rafter and purlin and is covered with ceramic tiles. The interior is divided in the square-shaped main praying chamber from the south and women’s chamber from the north.

 During the interwar period the synagogue served the Jewish community in Wiśniowa and those from neighbouring localities. There is little remaining information on the building and first years of functioning of synagogue in Wiśniowa. However, The object and the local Jewish have remained in the mind of the oldest village citizens. According to the documents, in the year 1926 ceremonial introduction of Tora took place there. Unfortunately, just a dozen years after that event, during the Second World War, the interior of the synagogue was devastated and the Jewish community was taken away to Wieliczka and then, the members of that community were sent to death camps. After the war the building was used by the municipality administration as a furniture stock at first, and then, until the half of the eighties of XX century it was the headquarter of the fire brigade. Nowadays, the building is not exploited. The synagogue is empty inside – there are not any remaining memorabilia.

Zmniejsz/powiększ litery
Kontrast