Wiśniowski Jarmark Rzemiosł i Zawodów Tradycyjnych – lokalna tradycja w działaniu

dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury, program „Kultura ludowa i tradycyjna” 2018.

Strona projektu: http://wisniowskijarmark.gokis-wisniowa.pl

Projekt zainicjowany został wspólnie przez przedstawicieli lokalnej społeczności i zespół badaczy. Ukierunkowany jest na wypełnienie znaczących luk w zakresie inwentaryzacji, dokumentacji, ochrony, interpretacji i popularyzacji wybranego – przez samych mieszkańców – aspektu różnorodnego, pogranicznego dziedzictwa kulturowego Gminy Wiśniowa (powiat myślenicki, województwo małopolskie). Głównym celem projektu jest zbadanie współczesnych znaczeń, funkcji i przemian profesji, rzemiosł, rękodzieła i wszelkiej twórczości gminnej – uchodzących wśród tamtejszej społeczności jako aktywności tradycyjne – w szerszym kontekście społeczno-kulturowym. Jednym z nich jest kontekst popularnych dziś działań na rzecz umacniania tożsamości lokalnej oraz prób budowania wspólnotowości wokół rodzimych tradycji (ich roli w życiu kulturowym: społecznym, religijnym, kulturalnym i ekonomicznym mieszkańców).

Czy tradycje te – co niezwykle istotne zidentyfikowane bezpośrednio przez samych przedstawicieli lokalnej społeczności jako znacząca część ich spuścizny – traktowane są przez nią również jako współczesny potencjał prorozwojowy (kulturotwórczy, społeczny, turystyczny etc.) mogący przyczynić się do rozpoznania oraz wykorzystania konkretnych zasobów niematerialnego i materialnego dziedzictwa gminy? Takie podejście wpisuje się w założenia Konwencji UNESCO z 2003 roku w sprawie ochrony niematerialnego dziedzictwa kulturowego, według której dziedzictwem tym są różnorodne praktyki kulturowe realizowane przez członków danej wspólnoty w określonej przestrzeni kulturowej i w określonym kontekście kulturowym z użyciem związanych z nimi określonych artefaktów, z którymi członkowie tej wspólnoty nadal się utożsamiają (tj. czują się ich spadkobiercami i kontynuatorami). Tradycyjne profesje odwołują się bezpośrednio do dziedziny/domeny nazwanej w konwencji jako umiejętności związane z rzemiosłem tradycyjnym.

Istotnym elementem projektu jest próba zbadania jak w pamięci lokalnej społeczności gminy funkcjonują tytułowe jarmarki, które (wg ksiąg parafialnych) odbywały się na tych terenach od ok. XVII wieku oraz jaki mają one związek z tradycyjnymi profesjami współcześnie. Jednym z zamierzeń lokalnych inicjatorów projektu jest bowiem próba ich reaktywacji. Ponadto projekt ma za zadanie przybliżyć jak w świadomości współczesnych mieszkańców rysuje się wielokulturowe dziedzictwo rzemieślniczo-rękodzielnicze tamtejszych pogranicznych terenów, które ukształtowało się m.in. poprzez obecność społeczności żydowskiej trudniącej się głównie handlem.

Multimedialny materiał pozyskany i opracowany przy współudziale lokalnej społeczności podczas etnograficznych badań terenowych upowszechniony zostanie w atrakcyjnej formie odpowiadającej współczesnym kontekstom kulturowym zróżnicowanych odbiorców:

  • problemowej, ilustrowanej tematycznej monografii;
  • internetowej interaktywnej mapy tradycyjnych profesji, rzemiosł i ich twórców (charakter crowdsourcingowy – mieszkańcy gminy na bieżąco sami będą mogli rozbudowywać bazę);
  • wystawy prezentującej stare fotografie mieszkańców (przedstawiające tytułowe tradycje rzemieślnicze i rękodzielnicze w działaniu) oraz współczesne portrety ich narratorów tj. twórców, rzemieślników, rękodzielników, wśród których prowadzone były badania terenowe;
  • konferencji/debat oraz animacyjnych spotkań praktyków i teoretyków;
  • tematycznych widowisk;
  • wieńczącego projekt jarmarku, który w swoim zamierzeniu bazować będzie na wspomnianych dawnych, cyklicznych jarmarkach wiśniowskich (współtworzonego w różnym wymiarze i charakterze przez wszystkich zidentyfikowanych w trakcie projektu przedstawicieli tradycyjnych profesji: rzemieślników, rękodzielników, twórców, artystów etc).

 

Projekt realizowany jest przy współpracy Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.

 

Koordynator naukowo-merytoryczny projektu: dr Joanna Dziadowiec-Greganić, adiunkt w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie

Koordynator organizacyjny projektu: Agnieszka Dudek, Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Wiśniowej

 

Zmniejsz/powiększ litery
Kontrast